حضانت فرزند پس از جدایی: با مادر یا پدر؟
حضانت یعنی نگهداری و تربیت فرزند، و هم حق پدر و مادر است و هم تکلیف آنها. وقتی پدر و مادر جدا از هم زندگی میکنند، قانون در سالهای اول به مادر اولویت میدهد؛ ولی در اختلافها، مصلحت کودک حرف آخر را میزند.
همین حالا با حقپرور
حضانت با کیست؟
- تا هفتسالگی: مادر اولویت دارد.
- پس از هفتسالگی: با پدر است؛ ولی اگر اختلاف پیش بیاید، دادگاه با رعایت مصلحت کودک تصمیم میگیرد.
- با رسیدن به سن بلوغ (۹ سال تمام قمری برای دختر و ۱۵ سال تمام قمری برای پسر) حضانت پایان مییابد و فرزند خودش تصمیم میگیرد با کدامیک زندگی کند.
- اگر یکی از والدین فوت کند، حضانت با والد زنده است.
- پدر و مادر میتوانند خودشان دربارهٔ حضانت توافق کنند؛ مثلاً در توافقنامهٔ طلاق توافقی.
چه زمانی حضانت تغییر میکند؟
اگر بهدلیل عدم مواظبت یا انحطاط اخلاقی پدر یا مادرِ دارای حضانت، سلامت جسمی یا تربیت اخلاقی کودک در خطر باشد، دادگاه به درخواست خویشاوندان کودک، قیم او یا رئیس حوزهٔ قضایی هر تصمیم لازم را برای حضانت میگیرد. قانون این موارد را از نمونههای آن شمرده است: اعتیاد زیانآور به الکل، مواد مخدر یا قمار؛ اشتهار به فساد اخلاق؛ بیماری روانی با تشخیص پزشکی قانونی؛ سوءاستفاده از کودک یا واداشتن او به کارهای خلاف اخلاق؛ و تکرار ضرب و جرح بیش از حد متعارف.
طبق قانون مدنی، اگر مادرِ دارای حضانت ازدواج کند، حضانت به پدر میرسد؛ اما در اختلافها دادگاه مصلحت کودک را هم در نظر میگیرد.
حق ملاقات
پدر یا مادری که حضانت با او نیست حق ملاقات فرزند را دارد. اگر دربارهٔ زمان، مکان و جزئیات ملاقات توافق نشود، دادگاه تعیین میکند. جلوگیری از ملاقات یا خودداری از تحویل کودک برخلاف حکم دادگاه، در قانون حمایت خانواده جرم است.
حضانت و نفقه دو موضوع جدا هستند
حتی وقتی حضانت با مادر است، نفقهٔ فرزند بر عهدهٔ پدر است. مادر میتواند همزمان با دعوای حضانت، نفقهٔ فرزند را هم مطالبه کند.
مراحل کار
- ۱
اول توافق را امتحان کنید
توافق کتبی و دقیق دربارهٔ حضانت، ملاقات و نفقه، از دعوای طولانی سریعتر و کمهزینهتر است و در دادگاه تأیید میشود.
- ۲
دادخواست حضانت یا ملاقات ثبت کنید
از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی، در دادگاه خانواده.
- ۳
دلایل مصلحت کودک را آماده کنید
گزارش مدرسه، مدارک پزشکی، شاهدان و هر مدرکی از وضعیت فعلی نگهداری کودک.
- ۴
مشاوره و نظر کارشناسان
دادگاه ممکن است موضوع را به مرکز مشاوره یا مددکاری بفرستد و نظر آنها را بگیرد.
- ۵
اجرای حکم
اگر طرف مقابل حکم را اجرا نکند، از طریق اجرای احکام دادگاه اقدام کنید.
مدارک لازم
- سند ازدواج یا طلاق
- شناسنامهٔ فرزند
- شناسنامه و کارت ملی
- مدارک وضعیت کودک (مدرسه، پزشکی)
- حساب ثنا
سؤالات رایج
اگر مادر دوباره ازدواج کند، حضانت از او گرفته میشود؟
طبق قانون مدنی حضانت به پدر منتقل میشود، ولی در اختلافها دادگاه مصلحت کودک را هم در نظر میگیرد. در این وضعیت حتماً با وکیل مشورت کنید.
کودک خودش میتواند انتخاب کند؟
پس از رسیدن به سن بلوغ بله. پیش از آن دادگاه ممکن است نظر کودک را بشنود، ولی تصمیم با دادگاه و بر پایهٔ مصلحت اوست.
پدر فوت کرده؛ حضانت با کیست؟
با مادر. اداره و نگهداری اموال کودک (ولایت) موضوع جداگانهای است و با جد پدری است.
اگر طرف مقابل نگذارد فرزندم را ببینم چه کنم؟
اجرای حکم ملاقات را از اجرای احکام دادگاه خانواده بخواهید؛ جلوگیری از ملاقات طبق قانون حمایت خانواده جرم است و میتوانید شکایت کنید.
پروندهتان جزئیات خودش را دارد
این راهنما کلی است. برای نقشهٔ راه دقیق پروندهٔ خودتان، ماجرا را برای هوش مصنوعی حقپرور بنویسید یا از وکلای متخصص پیشنهاد بگیرید.
اعداد و مهلتها بر اساس تنظیمات فعلی سایت است و ممکن است با تغییر قوانین بهروز شود.