تخلیهٔ ملک اجارهای: وقتی مستأجر بعد از پایان قرارداد بلند نمیشود
با پایان مدت اجاره، قرارداد خودبهخود تمام میشود و مستأجر باید ملک را تحویل بدهد. اگر تخلیه نکند، موجر همیشه لازم نیست دعوای طولانی راه بیندازد: وقتی اجارهنامه شرایط قانونی را داشته باشد، میتواند «دستور تخلیه» بگیرد که مسیر بسیار سریعتری است.
همین حالا با حقپرور
مسیر سریع یا مسیر معمولی؟
- دستور تخلیه (سریع): طبق قانون روابط موجر و مستأجر (۱۳۷۶)، وقتی اجارهنامه رسمی (دفترخانهای) است، یا اجارهنامهٔ عادی در دو نسخه تنظیم شده، به امضای دو شاهد رسیده و مدت اجاره در آن آمده است. برای اجارهنامهٔ رسمی از اجرای ثبت و برای اجارهنامهٔ عادی از مرجع قضایی درخواست میشود و قانون برای انجام تخلیه مهلت یک هفته گذاشته است.
- دعوای تخلیه (معمولی): اگر اجارهنامه این شرایط را ندارد (مثلاً شاهد ندارد یا شفاهی است)، باید دادخواست تخلیه بدهید و رسیدگی طولانیتر است.
ودیعه را چه کنیم؟
اگر مستأجر ودیعه (پول پیش) یا سند تضمین داده باشد، تخلیه منوط به پس دادن آن است. اگر مستأجر حاضر به گرفتن نیست یا اختلاف دارید، موجر معمولاً ودیعه را به حساب دادگستری واریز میکند تا دستور تخلیه اجرا شود.
اگر ادعای خسارت به ملک، اجارهٔ عقبافتاده یا قبوض پرداختنشده دارید، آن را همانجا مطرح کنید تا مرجع رسیدگی بتواند معادل آن را از ودیعه تا روشن شدن تکلیف نگه دارد.
مستأجری که پس از پایان مدت میماند
برای مدتی که مستأجر پس از پایان قرارداد و بدون اجازهٔ مالک در ملک میماند، باید اجرتالمثل (اجارهٔ متعارف همان مدت) بپردازد؛ حتی اگر از ملک استفاده نکرده باشد.
تخلیه پیش از پایان مدت
در میانهٔ مدت اجاره، موجر فقط وقتی میتواند تخلیه بخواهد که حق فسخ داشته باشد؛ مثلاً مستأجر شرطهای مهم قرارداد (مثل پرداخت بهموقع اجاره یا منع واگذاری به دیگری) را نقض کرده یا از ملک برخلاف قرارداد و عرف استفاده میکند. در این حالت اول فسخ را اعلام کنید (بهتر است با اظهارنامه) و بعد درخواست تخلیه بدهید.
مراحل کار
- ۱
اجارهنامه را بررسی کنید
رسمی است یا عادی؟ دو نسخه، امضای دو شاهد و مدت اجاره دارد؟ همین تعیین میکند مسیر سریع دارید یا نه.
- ۲
اظهارنامه بفرستید (توصیه میشود)
پیش از پایان مدت یا بلافاصله پس از آن، اعلام کنید قرارداد تمدید نمیشود و زمان تحویل ملک را بخواهید.
- ۳
درخواست دستور تخلیه ثبت کنید
برای اجارهنامهٔ عادی از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی در مرجع محل وقوع ملک؛ برای اجارهنامهٔ رسمی از طریق اجرای ثبت.
- ۴
ودیعه را آماده کنید
برای اجرای دستور، ودیعه را به مستأجر بدهید یا به حساب دادگستری واریز کنید.
- ۵
اجرای دستور
پس از صدور دستور، مأموران اجرا ملک را تخلیه و تحویل میدهند.
مدارک لازم
- اصل اجارهنامه
- سند مالکیت یا مدرک حق موجر بر ملک
- کارت ملی
- مدرک پرداخت ودیعه
- اظهارنامه (در صورت ارسال)
- حساب ثنا
سؤالات رایج
موجر میتواند خودش قفل را عوض کند یا وسایل را بیرون بگذارد؟
نه. تخلیه فقط با دستور یا حکم مرجع قانونی انجام میشود و اقدام خودسرانه ممکن است برای موجر مسئولیت کیفری داشته باشد.
اگر مستأجر بگوید تا ودیعه را نگیرم بیرون نمیروم؟
با واریز ودیعه به حساب دادگستری، این مانع برطرف میشود و دستور تخلیه اجرا میشود.
اجارهنامهٔ بنگاهی شرط دو شاهد را دارد؟
اغلب بله؛ اجارهنامههای بنگاهی با کد رهگیری معمولاً امضای دو شاهد دارند. امضاها، نسخهها و مدت اجاره را در نسخهٔ خودتان بررسی کنید.
دستور تخلیه چقدر طول میکشد؟
قانون یک هفته گفته است، اما بسته به نوبتدهی و ابلاغ، در عمل ممکن است چند هفته طول بکشد.
پروندهتان جزئیات خودش را دارد
این راهنما کلی است. برای نقشهٔ راه دقیق پروندهٔ خودتان، ماجرا را برای هوش مصنوعی حقپرور بنویسید یا از وکلای متخصص پیشنهاد بگیرید.
اعداد و مهلتها بر اساس تنظیمات فعلی سایت است و ممکن است با تغییر قوانین بهروز شود.