کلاهبرداری اینترنتی: پول را کارتبهکارت کردم و خبری نشد؛ چه کنم؟
کلاهبرداری اینترنتی، مثل فروش کالای ناموجود در سایتهای آگهی، لینک پرداخت جعلی یا گرفتن رمز کارت، جرم است و شاکی میتواند هم مجازات کلاهبردار و هم برگشت پولش را بخواهد. مهمترین نکته سرعت است: پول معمولاً ظرف چند ساعت جابهجا میشود و فقط با دستور مقام قضایی میتوان حساب مقصد را مسدود کرد.
همین حالا با حقپرور
همین حالا این کارها را بکنید
- اگر رمز کارت، رمز پویا یا اطلاعات حساب خود را به کسی دادهاید، فوراً با بانک تماس بگیرید، کارت را مسدود کنید و رمزها را عوض کنید.
- هیچ پیام، آگهی یا گفتوگویی را پاک نکنید و از همه اسکرینشات بگیرید.
- رسید تراکنش را نگه دارید: شمارهٔ پیگیری، تاریخ و ساعت، و شمارهٔ کارت یا شبای مقصد.
- هرچه زودتر گزارش و شکایت ثبت کنید.
کجا شکایت کنیم؟
جرائم اینترنتی را پلیس فتا (پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات) بررسی میکند. میتوانید در سایت پلیس فتا (cyberpolice.ir) گزارش ثبت کنید و شکواییه را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی به دادسرا بدهید؛ دادسرا پرونده را برای تحقیق به پلیس فتا میفرستد.
دادسرا میتواند دستور شناسایی صاحب حساب مقصد و در صورت لزوم مسدود کردن آن را بدهد.
کلاهبرداری رایانهای یا کلاهبرداری معمولی؟
اگر کلاهبردار با دستکاری سیستمها پول برده باشد (مثلاً صفحهٔ پرداخت جعلی، لینک آلوده یا ورود به حساب با رمز شما)، معمولاً «کلاهبرداری رایانهای» طبق قانون جرایم رایانهای است. اگر با فریب شما را به پرداخت واداشته باشد (مثلاً فروش کالایی که وجود نداشته)، معمولاً کلاهبرداری طبق قانون تشدید مجازات مرتکبین کلاهبرداری است. تشخیص عنوان جرم با دادسراست؛ شما فقط ماجرا را دقیق و با مدارک بنویسید.
در هر دو حالت، دادگاه علاوه بر مجازات، به برگرداندن مال به شاکی (رد مال) حکم میدهد.
رایجترین شگردها
- پیامک ابلاغیهٔ قضایی، یارانه یا جریمه با لینک جعلی که پس از پرداخت مبلغی کم، حساب را خالی میکند.
- فروش کالای ارزانتر از بازار در سایتهای آگهی و درخواست بیعانه یا پرداخت کامل پیش از دیدن کالا.
- درخواست رمز پویا یا کد تأیید به بهانهٔ واریز پول یا جایزه.
- سرمایهگذاری، ارز دیجیتال یا کار در خانه با «سود تضمینی».
- جعل هویت آشنایان در پیامرسانها برای درخواست پول فوری.
مراحل کار
- ۱
کارت و حساب خود را امن کنید
با بانک تماس بگیرید، کارت را مسدود و رمزها را عوض کنید.
- ۲
مدارک را جمع کنید
رسید تراکنش، اسکرینشات آگهی و گفتوگوها، شمارهها و نامهای کاربری.
- ۳
به پلیس فتا گزارش دهید
از طریق سایت cyberpolice.ir.
- ۴
شکواییه ثبت کنید
در دفتر خدمات الکترونیک قضایی؛ مشخصات حساب مقصد و شمارهٔ پیگیری تراکنش را دقیق بنویسید.
- ۵
پیگیری کنید
ابلاغیهها و نتیجهٔ تحقیقات در سامانهٔ ثنا اعلام میشود.
مدارک لازم
- رسید تراکنش با شمارهٔ پیگیری
- شمارهٔ کارت یا شبای مقصد و نام صاحب حساب
- اسکرینشات آگهی، گفتوگوها و پیامکها
- شمارهٔ تلفن و نام کاربری کلاهبردار
- کارت ملی
- حساب ثنا
سؤالات رایج
پولم برمیگردد؟
اگر کلاهبردار شناسایی شود، دادگاه به رد مال حکم میدهد. هرچه زودتر شکایت کنید، احتمال اینکه پول هنوز در حساب مقصد باشد و مسدود شود بیشتر است.
بانک خودش حساب مقصد را مسدود نمیکند؟
معمولاً نه؛ مسدود کردن حساب دیگری به دستور مقام قضایی نیاز دارد. اما کارت و حساب خودتان را با تماس با بانک میتوانید فوراً مسدود کنید.
صاحب حساب مقصد میگوید حسابش را به دیگری داده؛ مسئول نیست؟
صاحب حساب معمولاً نخستین کسی است که احضار میشود و باید توضیح بدهد؛ اینکه مسئولیت کیفری دارد یا نه را دادسرا بررسی میکند.
مبلغ کم است؛ ارزش شکایت دارد؟
بله. کلاهبرداران معمولاً از افراد زیادی مبالغ کم میگیرند و شکایت شما به شناسایی آنها و جمع شدن پروندهها کمک میکند.
پروندهتان جزئیات خودش را دارد
این راهنما کلی است. برای نقشهٔ راه دقیق پروندهٔ خودتان، ماجرا را برای هوش مصنوعی حقپرور بنویسید یا از وکلای متخصص پیشنهاد بگیرید.
اعداد و مهلتها بر اساس تنظیمات فعلی سایت است و ممکن است با تغییر قوانین بهروز شود.